Biologische leeftijd verlagen: waarom de een er op zijn 45e uitziet als 35 en de ander als 55

Redactie van de blog ·

Ouder stel met surfplanken loopt over het strand – biologische leeftijd jonger dan de leeftijd in het paspoort

Je biologische leeftijd is niet het getal in je paspoort, maar hoe ‘versleten’ je lichaam is. Die kan jaren achterlopen op je kalenderleeftijd – of er juist op vooruitlopen. We zetten op een rij hoe je je biologische leeftijd bepaalt, wat veroudering versnelt en welke gewoontes echt helpen – want biologische leeftijd verlagen kan wel degelijk.

Twee mensen, geboren in hetzelfde jaar. Op de reünie schat men de een op 38, de ander op 55. Genetica? Deels. Volgens geneticus David Sinclair bepalen je genen tot de helft van hoe snel je veroudert. De andere helft is wat je elke dag doet. En daar begint de ongemakkelijke waarheid: de meeste ‘extra’ jaren tikken we er zelf bij – en dus kun je je biologische leeftijd ook verlagen.

Wat is biologische leeftijd?

Biologische leeftijd is een schatting van hoe versleten je cellen, weefsels en organen zijn, in tegenstelling tot je chronologische leeftijd, het aantal jaren dat je hebt geleefd volgens Cleveland Clinic. Die kan lager of hoger zijn dan de leeftijd in je paspoort – en bij leeftijdgenoten jaren uiteenlopen.

Er zijn twee hoofdmanieren om hem te schatten:

  • met ‘epigenetische klokken’ – onderzoek naar chemische markeringen op je DNA;
  • met een set gewone waarden – bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker, hartslag, lengte en gewicht – die speciale formules samenvatten in één getal.

Biologische leeftijd berekenen: kan dat zelf?

Precies – nee. Tests kosten honderden dollars, hun betrouwbaarheid staat nog ter discussie en ze horen niet bij de gewone medische praktijk (Cleveland Clinic). Maar er is een eerlijkere én gratis manier: kijken naar de gewoontes die volgens onderzoek veroudering versnellen of vertragen.

Precies zo’n zelftest hebben we in de pdf bij dit artikel gezet: 24 stellingen, een puntentelling en de drie zones waar jij de meeste ruimte hebt.

Vragen en antwoorden

Wat is biologische leeftijd, in gewone woorden?
Een schatting van hoe versleten je cellen, weefsels en organen zijn. Je kalenderleeftijd is hoeveel jaar je hebt geleefd; je biologische leeftijd is hoe oud je lichaam ‘functioneert’. Die kan lager en hoger zijn dan de leeftijd in je paspoort.
Hoe kom je achter je biologische leeftijd?
Die wordt geschat met epigenetische klokken (DNA-onderzoek) of met een set gewone waarden: bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker, hartslag, gewicht. Zulke tests zijn duur en horen nog niet bij de gewone medische praktijk. Om te beginnen is het daarom makkelijker om eerlijk naar je gewoontes te kijken.
Kun je je biologische leeftijd verlagen?
Je kalenderleeftijd verander je niet, maar het tempo waarin je veroudert hangt voor een groot deel af van je leefstijl. Volgens voorlopige gegevens van een onderzoek van de American Heart Association was de biologische leeftijd van mensen die het best scoorden op acht basisgewoontes gemiddeld ongeveer 6 jaar lager dan hun kalenderleeftijd.
Wat is het verschil tussen biologische leeftijd en kalenderleeftijd?
Je kalenderleeftijd volgt de kalender en is gelijk voor iedereen die in hetzelfde jaar is geboren. Je biologische leeftijd weerspiegelt de staat van je lichaam en kan bij leeftijdgenoten jaren verschillen – afhankelijk van slaap, beweging, voeding, stress en andere gewoontes.

Lees ook