Utrata słuchu z wiekiem: jak w porę zauważyć pogorszenie słuchu

Utrata słuchu z wiekiem – prezbiakuzja – rozwija się powoli i zwykle dotyczy obu uszu w podobnym stopniu. Najwcześniej trudniej rozróżniać wysokie dźwięki i mowę w hałasie, dlatego warto regularnie badać słuch i chronić uszy przed głośnym hałasem.

Zmiany zachodzą tak płynnie, że człowiek się do nich przyzwyczaja i sam ich nie zauważa. Często pierwsi dostrzegają je bliscy.

Dlaczego z wiekiem słuch się pogarsza?

Słuch z wiekiem słabnie z powodu stopniowych zmian w uchu wewnętrznym i drogach słuchowych – to naturalna część starzenia się.

Według NIDCD utrata słuchu związana z wiekiem to jedna z najczęstszych zmian u osób starszych. Na jej tempo wpływają dziedziczność, wieloletni hałas i ogólny stan zdrowia, w tym naczyń krwionośnych.

Jak zmienia się ostrość słuchu w starszym wieku?

Ostrość słuchu w starszym wieku spada nierównomiernie: najpierw gorzej słychać wysokie dźwięki, potem trudniej rozumieć mowę.

• Głosy kobiet i dzieci wydają się cichsze i mniej wyraźne.
• Trudno rozróżnić podobne spółgłoski, a słowa „zlewają się”.
• Hałas w tle przeszkadza bardziej niż dawniej.
• Łatwo przeoczyć dzwonek telefonu lub sygnał sprzętu AGD.

Jakie są wczesne oznaki utraty słuchu związanej z wiekiem?

Główne wczesne oznaki utraty słuchu z wiekiem widać w rozmowie: dopytujesz i męczysz się rozmową w hałasie.

• Częste prośby o powtórzenie zdania.
• Wrażenie, że wszyscy wokół „mówią niewyraźnie”.
• Trudności z rozmową w głośnych miejscach – w kawiarni, w komunikacji miejskiej.
• Telewizor ustawiony na nietypowo wysoką głośność.

Co przyspiesza utratę słuchu z wiekiem?

Najbardziej zmiany związane z wiekiem przyspiesza głośny hałas, na który jesteśmy narażeni latami.

Długotrwałe narażenie na głośny hałas – w pracy, w słuchawkach, na koncertach – to obok samego starzenia się jeden z głównych czynników przyspieszających zmiany słuchu. Rolę odgrywają też palenie i stan naczyń krwionośnych.

Jak dbać o słuch?

Chronić słuch pomagają regularne badania, ochrona przed hałasem i dbałość o naczynia krwionośne.

• Zbadaj słuch po 50.–55. roku życia, a potem rób to regularnie.
• W głośnych miejscach noś zatyczki do uszu lub słuchawki z redukcją szumów.
• Słuchaj muzyki w słuchawkach z umiarkowaną głośnością i rób przerwy.
• Kontroluj ciśnienie i ogólną kondycję naczyń krwionośnych.

Wiele z tych nawyków pokrywa się z tym, co robią ludzie z „niebieskich stref” – więcej w artykule „Nawyki długowiecznych”.

Dlaczego nie warto odkładać badania?

Gdy ktoś słabo słyszy, zaczyna unikać rozmów i spotkań, a kontakt z innymi to ważna część zdrowia w każdym wieku. Więcej na ten temat w artykule „Więzi społeczne a zdrowie”.

Jeśli utrata słuchu się potwierdzi, specjalista dobierze odpowiedni sposób korekcji. Im wcześniej to nastąpi, tym łatwiej przyzwyczaić się do nowych wrażeń i tym mniej rozmów i spotkań przechodzi obok. Samo badanie zwykle zajmuje niewiele czasu i nie sprawia dyskomfortu.

Jak wspierać bliską osobę, która gorzej słyszy?

Najlepsze wsparcie to cierpliwość i proste zasady rozmowy, a nie żarty o „głuchocie”.

• Mów, patrząc rozmówcy w twarz, żeby widział usta i mimikę.
• Mów nieco wolniej i wyraźniej, ale bez krzyku.
• Wyłączaj telewizor i muzykę podczas rozmowy.
• Delikatnie zaproponuj wspólne pójście na badanie słuchu.

Nie kończ rozmowy zdaniem „dobra, nieważne”, jeśli rozmówca nie dosłyszał – powtórz innymi słowami. Często trudno przyznać, że słuch się pogorszył. Spokojne wsparcie bliskich pomaga nie odkładać wizyty u specjalisty. O tym, jak dbać o rodziców i samemu się nie wypalić, piszemy w artykule „Opieka nad starzejącymi się rodzicami”.

O wzroku z wiekiem – w artykule „Wzrok a wiek”, o pamięci – w „Pamięć i koncentracja z wiekiem”. Dla ogólnego samopoczucia i energii wiele osób dodaje do swojego rytmu dnia plaster X39 – według firmy pomaga czuć więcej energii w ciągu dnia. Plaster nie zastępuje badania słuchu.