Gewoontes uit de "blauwe zones": wat honderdjarigen gemeen hebben

De gewoontes uit de "blauwe zones" zijn geen ‘geheim’ product, maar een set eenvoudige dagelijkse factoren die in elke regio terugkomen. ‘Blauwe zones’ zijn plekken waar opvallend veel mensen tot op hoge leeftijd actief blijven. De meeste van hun gewoontes kun je overal overnemen.

De blauwe zones: waar wonen de honderdjarigen?

Meestal worden vijf regio’s genoemd: Okinawa in Japan, Sardinië in Italië, het eiland Ikaria in Griekenland, het schiereiland Nicoya in Costa Rica en de gemeenschap van Loma Linda in Californië. Ze liggen ver uit elkaar, met een andere keuken en cultuur — en toch lijkt de leefstijl er sterk op elkaar.

Wat deze plekken gemeen hebben, is niet het klimaat of de genen, maar de dagelijkse omgeving: veel beweging, eenvoudig eten en hechte banden tussen mensen. Wat er bekend is over gezond ouder worden in het algemeen, vertelt het National Institute on Aging.

Blauwe zones op de wereld: 9 regels voor een lang leven

Wie het idee van de ‘blauwe zones’ populair maakte, bracht de gedeelde gewoontes terug tot negen principes. Zie ze als een checklist voor je leefstijl, niet als strenge regels.

• Natuurlijk bewegen — lopen, tuinieren, niet alleen trainen.
• Een doel hebben — dingen waarvoor je ’s ochtends graag opstaat.
• Stress verminderen — tijd maken voor rust, contact en stilte.
• Niet te veel eten — van tafel gaan met nog een klein beetje honger.
• Plantaardig eten als basis: groenten, peulvruchten, volkorengranen.
• Met mate leven, ook als het om alcohol gaat.
• Je deel voelen van een gemeenschap.
• Familie en naasten op de eerste plaats zetten.
• Jezelf omringen met mensen met gezonde gewoontes.

Blauwe zones: de geheimen van een lang leven in voeding

Het belangrijkste ‘geheim’ is eenvoudig plantaardig eten en gematigde porties, geen strenge diëten. Honderdjarigen eten veel groenten en peulvruchten en eten zelden te veel.

• Peulvruchten, groenten, bladgroen en volkorengranen — elke dag.
• Vlees — eerder op feestdagen dan dagelijks.
• Gematigde porties — op Okinawa bestaat zelfs de regel hara hachi bu: van tafel gaan als je voor ongeveer 80% vol zit.

Vergelijkbare principes vormen de basis van het mediterraanse dieet, en over eiwit uit plantaardige en andere bronnen lees je in ‘Eiwit in je voeding’.

Blauwe zones: hoe verschilt het dagelijks leven van honderdjarigen?

Ze bewegen veel zonder sportschool, blijven belangrijk voor hun omgeving en zijn bijna nooit alleen. Beweging en contact zitten vanzelf in hun dag.

• Lopen als belangrijkste manier om ergens te komen.
• Met je handen werken — tuin, moestuin, huishouden.
• Regelmatig afspreken met familie, buren en vrienden.
• Een rustig tempo en tijd om uit te rusten.

Waarom contact net zo belangrijk is voor je gezondheid als slaap en eten, lees je uitgebreid in ‘Sociale banden en gezondheid’.

Wat staat het overnemen van deze gewoontes in de weg?

Meestal de wens om alles meteen perfect te doen. Het tweede obstakel is zoeken naar één ‘superfood’ in plaats van je leefstijl te veranderen.

• Je hoeft niet over te stappen op een andere keuken — zoek vergelijkbare eenvoudige gerechten in je eigen keuken.
• Je hoeft niet naar het platteland te verhuizen — lopen waar je nu woont is genoeg.
• Verwacht geen snelle resultaten: de gewoontes van honderdjarigen werken over jaren.

Waar begin je met het overnemen van deze gewoontes?

Met één eenvoudige stap — bijvoorbeeld elke dag wandelen. Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen: het is makkelijker om telkens één gewoonte toe te voegen en die vast te houden.

• Begin met bewegen — lees ‘Voordelen van wandelen’.
• Voeg één plantaardig gerecht per dag toe, zonder je vertrouwde producten ineens te schrappen.
• Spreek eens per week af met je naasten, zonder telefoons op tafel.

De basisprincipes van een gezonde leefstijl — voeding, beweging, maat houden — sluiten ook aan bij de adviezen van de NHS. Wil je je ritme stap voor stap opbouwen, lees dan ‘Beginnen met een gezonde leefstijl: een stappenplan voor een maand’. En voor extra energie onderweg kiezen sommigen X39 of Y-Age Aeon, die volgens het bedrijf helpt te ontspannen en rustiger met stress om te gaan.