Darmen en welzijn: hoe voeding je energie en stemming beïnvloedt

Darmen en welzijn hangen direct met elkaar samen: in je darmen leven biljoenen bacteriën die een rol spelen bij de spijsvertering en je afweer, en die volgens onderzoek ook in verband kunnen staan met je algemene fitheid en energieniveau. Dat betekent niet dat één gerecht je stemming ‘repareert’, maar je voeding beïnvloedt wel degelijk je spijsverteringscomfort en hoe stabiel je energie gedurende de dag is.

Darmen en mentale gezondheid: hoe beïnvloeden je darmen je brein?

Je darmen en je brein wisselen voortdurend signalen uit via het zenuwstelsel en hormonen. Dat verband heet de darm-hersenas, en wetenschappers onderzoeken het volop.

Volgens Harvard Health Publishing werkt het verband twee kanten op: je spijsvertering kan je welzijn beïnvloeden, en je emoties de werking van je darmen. De mechanismen zijn wel complex en verschillen per persoon, dus conclusies over specifieke producten voor je stemming zijn nog te vroeg.

Hoe beïnvloedt stress je darmen?

Bij stress verandert bij veel mensen de spijsvertering: je voelt ongemak, een ‘brok’ in je buik, je eetlust verandert. Dat is een normale reactie, maar bij chronische stress kan het blijven aanhouden.

• Haast en eten onderweg zitten een goede spijsvertering in de weg.
• Stress gooit je eetritme vaak in de war en geeft trek in zoet.
• Slecht slapen belast zowel je zenuwstelsel als je spijsvertering.

Wat helpt: rustig eten zonder telefoon, regelmatig slapen en korte ademhalingspauzes gedurende de dag. Meer in ‘Ademhalingsoefeningen tegen stress’.

Darmen en weerstand: wat ondersteunt je darmflora?

Gevarieerd eten met veel plantaardige voeding werkt het best. Speciale producten zijn niet nodig — regelmaat is belangrijker.

• Vezels — groenten, fruit, peulvruchten, volkorenproducten (de NHS legt uitgebreid uit hoe je ze aan je voeding toevoegt).
• Gefermenteerde producten — yoghurt, kefir, zuurkool.
• Afwisseling — hoe meer verschillende plantaardige producten per week, hoe gevarieerder je darmflora.
• Genoeg water — meer in ‘Hoeveel water moet je echt per dag drinken?’.

Meer over vezels lees je in ‘Vezels en spijsvertering’, en wat er is bewezen over kefir en gefermenteerde groenten in ‘Gefermenteerde voeding en het microbioom’.

Hoe weet je of je voeding te weinig afwisseling heeft?

Een eenvoudige test: tel de verschillende plantaardige producten die je in een week hebt gegeten — groenten, fruit, granen, peulvruchten, noten, specerijen en kruiden. Is het lijstje kort, dan is er ruimte voor groei.

• Wissel van week tot week van groenten en granen.
• Voeg kruiden, zaden en specerijen toe aan je gerechten.
• Probeer nieuwe peulvruchten — linzen, kikkererwten, verschillende soorten bonen.

Afwisseling bouw je makkelijker geleidelijk op: één nieuw product per week maakt je voeding al merkbaar gevarieerder.

Wat zit je spijsvertering en energie in de weg?

Te veel bewerkte producten en suiker, onregelmatig eten en chronische stress kunnen zowel je spijsvertering als je algemene fitheid beïnvloeden. Meestal is het een combinatie van meerdere factoren.

• Veel zoet en weinig vezels.
• Lange pauzes tussen maaltijden en ’s avonds te veel eten.
• Weinig beweging gedurende de dag.

Meer over de invloed van suiker lees je in ‘Suiker en energie: zo voorkom je dips’.

Waar begin je met aanpassingen in je voeding?

Begin met één of twee stappen en houd die vast voordat je nieuwe toevoegt. Zo zijn veranderingen makkelijker vol te houden.

• Voeg een portie groenten of peulvruchten toe aan je lunch.
• Vervang een deel van je witbrood en granen door volkoren.
• Neem een gefermenteerd product op in je ontbijt of tussendoortje.
• Eet rustig en zonder haast, minstens één maaltijd per dag.

Hoe ondersteun je je energie ’s ochtends?

Een goed begin van de dag voor je spijsvertering en energie is een gebalanceerd ontbijt met vezels en eiwit. Ideeën vind je in ‘Eiwit in je voeding’.

Sommigen vullen hun ochtend aan met de Cellergize Morning-drank — een voedingssupplement met vitamines, mineralen en aminozuren. Ben je zwanger, geef je borstvoeding, gebruik je medicijnen of heb je een aandoening, bespreek het dan met een arts. Voor algemene energie gedurende de dag gebruiken veel mensen de X39-pleister, die je volgens het bedrijf helpt je energieker te voelen.