Pamięć i koncentracja z wiekiem: co naprawdę pomaga

Pamięć i koncentracja z wiekiem rzeczywiście nieco się zmieniają: spada szybkość przetwarzania informacji i zdolność szybkiego przełączania się między zadaniami. To zwykła część starzenia się, a nie koniecznie oznaka problemu. Niepokój powinno budzić nie spowolnienie, tylko wyraźnie narastające zapominanie, które przeszkadza w codziennych sprawach.

Jak zmienia się pamięć z wiekiem?

Zmienia się raczej szybkość niż pojemność: przypomnienie sobie czegoś może zajmować więcej czasu, a wielozadaniowość przychodzi trudniej. Jednocześnie zasób słów, wiedza i doświadczenie życiowe często pozostają takie same, a nawet rosną.

• Dłużej przypominasz sobie imiona i słowa, które masz „na końcu języka”.
• Trudniej utrzymać w głowie kilka spraw naraz.
• Nowe rzeczy zapamiętujesz wolniej, ale zapamiętujesz.
• Rozproszenia przeszkadzają bardziej niż kiedyś.

Według National Institute on Aging takie zmiany są typowe dla zdrowego starzenia się i same w sobie nie oznaczają choroby.

Dlaczego pamięć z wiekiem się pogarsza?

Przyczyn jest kilka i wiele z nich wiąże się nie tylko z wiekiem, ale i ze stylem życia. Część czynników całkiem da się zmienić.

• Naturalne zmiany w pracy mózgu związane z wiekiem.
• Niewyspanie – jeden z najbardziej niedocenianych czynników utrudniających koncentrację.
• Mało ruchu i mało nowych wrażeń.
• Samotność i mało bezpośrednich kontaktów.
• Ciągły stres i nadmiar informacji.

Co na koncentrację i pamięć pomaga z wiekiem?

Pomagają nie pojedyncze „ćwiczenia dla mózgu”, tylko styl życia jako całość: ruch, sen, relacje i nowe zadania. Te nawyki działają razem.

• Regularny ruch – nawet zwykłe chodzenie jest korzystne dla mózgu.
• Pełnowartościowy sen – to właśnie we śnie mózg „układa na półkach” informacje z całego dnia.
• Bezpośredni kontakt z ludźmi, a nie tylko wiadomości – więcej w artykule „Więzi społeczne a zdrowie”.
• Nowe zadania dla umysłu – język, instrument muzyczny, gry planszowe na koncentrację i pamięć, a nie tylko znana rutyna.
• Urozmaicone jedzenie – które produkty wiąże się z jasnością myślenia, omawia artykuł „Odżywianie dla mózgu”.

Pomysły, jak utrzymywać mózg w aktywności na co dzień, zebrał też NHS.

Jak utrzymać koncentrację w ciągu dnia?

Chroń uwagę przed zbędnymi rozproszeniami i dawaj mózgowi przerwy. Koncentracja z wiekiem bardziej cierpi na wielozadaniowości niż na samym wieku.

• Rób jedną rzecz naraz i odłóż telefon poza zasięg wzroku.
• Zapisuj plany i listy – to odciąża pamięć, a nie ją „rozleniwia”.
• Najtrudniejsze zadania planuj na porę, gdy masz najwięcej energii.
• Rób krótkie przerwy z ruchem co godzinę–półtorej.

Co robić przy wyraźnym zapominaniu?

Pójść do lekarza. Jeśli zapominanie narasta, pojawiają się trudności ze znanymi czynnościami albo zauważają to bliscy, właściwym krokiem jest konsultacja, a nie próby samodzielnego ustalania przyczyny za pomocą suplementów.

Jakich mitów o pamięci nie warto brać za pewnik?

Najpopularniejszy – że jeden suplement albo „trenażer mózgu” może zastąpić styl życia. Drugi – że pogorszenie pamięci z wiekiem jest nieuniknione i nic nie da się z tym zrobić.

• Mit: same krzyżówki „ratują” pamięć. W rzeczywistości ważniejsze są różnorodność zadań, ruch i kontakty z ludźmi.
• Mit: zapomniane imię to zawsze niepokojący znak. Lekkie zapominanie mieści się w normie.
• Mit: na naukę czegoś nowego jest za późno. Mózg potrafi przyswajać nowe rzeczy w każdym wieku, po prostu we własnym tempie.

Najlepsza strategia to spokojna ciekawość nowego, ruch i kontakty z ludźmi każdego dnia, a nie szukanie szybkich rozwiązań.

Jak wspierać siebie całościowo?

Dla dodatkowego wsparcia samopoczucia niektórzy używają plastra Y-Age Aeon – według firmy pomaga się zrelaksować po napiętym dniu – albo X39 dla ogólnej formy. Więcej o tym, jak wspierać ciało z wiekiem, przeczytasz w artykule „Zdrowe kości po 50-tce”.