Geheugen en concentratie als je ouder wordt: wat echt helpt

Geheugen en concentratie veranderen inderdaad een beetje als je ouder wordt: je verwerkt informatie minder snel en schakelt minder vlot tussen taken. Dat hoort bij ouder worden en is niet per se een teken van een probleem. Zorgwekkend is niet het vertragen, maar vergeetachtigheid die duidelijk toeneemt en je dagelijkse bezigheden in de weg zit.

Geheugen en ouder worden: wat verandert er?

Eerder de snelheid dan de capaciteit: iets terughalen kan meer tijd kosten en multitasken gaat moeizamer. Je woordenschat, kennis en levenservaring blijven daarentegen vaak gelijk of groeien zelfs.

• Namen en woorden ‘op het puntje van je tong’ komen langzamer boven.
• Het is lastiger om meerdere dingen tegelijk in je hoofd te houden.
• Nieuwe dingen onthoud je langzamer, maar je onthoudt ze wel.
• Afleiding stoort meer dan vroeger.

Volgens het National Institute on Aging zijn zulke veranderingen typisch voor gezond ouder worden en betekenen ze op zich geen ziekte.

Waarom gaat je geheugen achteruit als je ouder wordt?

Er zijn meerdere oorzaken, en veel ervan hebben niet alleen met leeftijd te maken, maar ook met je leefstijl. Een deel van die factoren kun je prima veranderen.

• Natuurlijke veranderingen in de werking van het brein met de jaren.
• Slaaptekort — een van de meest onderschatte factoren die je concentratie verstoren.
• Weinig beweging en weinig nieuwe indrukken.
• Eenzaamheid en weinig echt contact.
• Constante stress en een overdaad aan informatie.

Geheugen en concentratie verbeteren als je ouder wordt: hoe?

Niet losse ‘hersenoefeningen’ helpen, maar je leefstijl als geheel: beweging, slaap, contact en nieuwe uitdagingen. Die gewoontes werken samen.

• Regelmatig bewegen — zelfs gewoon wandelen is goed voor je brein.
• Goed slapen — juist tijdens de slaap ‘ordent’ je brein de informatie van de dag.
• Echt contact met mensen, niet alleen appen — meer in ‘Sociale banden en gezondheid’.
• Nieuwe uitdagingen voor je hoofd — een taal, een muziekinstrument, bordspellen, niet alleen de vaste routine.
• Gevarieerd eten — welke voeding samenhangt met helder denken, lees je in ‘Voeding voor het brein’.

Ideeën om je brein elke dag actief te houden, vind je ook bij de NHS.

Hoe houd je je concentratie vast gedurende de dag?

Bescherm je aandacht tegen onnodige afleiding en gun je brein pauzes. Je concentratie lijdt met de jaren meer onder multitasken dan onder je leeftijd zelf.

• Doe één ding tegelijk en leg je telefoon uit het zicht.
• Schrijf plannen en lijstjes op — dat ontlast je geheugen, het maakt het niet ‘lui’.
• Plan de moeilijkste taken op het moment dat je het frist bent.
• Neem elk uur tot anderhalf uur een korte pauze met beweging.

Wat doe je bij duidelijke vergeetachtigheid?

Ga naar een arts. Neemt de vergeetachtigheid toe, worden vertrouwde bezigheden lastiger of merken je naasten het op, dan is een consult de juiste stap — niet zelf met supplementen de oorzaak proberen te achterhalen.

Welke mythes over het geheugen kun je beter niet geloven?

De bekendste: dat één supplement of ‘hersentrainer’ je leefstijl kan vervangen. De tweede: dat achteruitgang van het geheugen met de jaren onvermijdelijk is en je er niets aan kunt doen.

• Mythe: kruiswoordpuzzels alleen ‘redden’ je geheugen. In werkelijkheid zijn afwisseling, beweging en contact belangrijker.
• Mythe: een naam vergeten is altijd een alarmsignaal. Lichte vergeetachtigheid is normaal.
• Mythe: het is te laat om iets nieuws te leren. Je brein kan op elke leeftijd iets nieuws leren, alleen in zijn eigen tempo.

De beste strategie is rustige nieuwsgierigheid naar nieuwe dingen, elke dag bewegen en contact, en geen snelle oplossingen zoeken.

Hoe ondersteun je jezelf in het algemeen?

Voor extra ondersteuning van hun welzijn gebruiken sommigen de Y-Age Aeon-pleister — volgens het bedrijf helpt die om te ontspannen na een drukke dag — of X39 voor hun algemene energie. Meer over hoe je je lichaam ondersteunt als je ouder wordt, lees je in ‘Gezonde botten na je 50e’.