IJszwemmen: veilig beginnen, hoe lang in het water en hoe u weer warm wordt

IJszwemmen — ’s winters zwemmen in koud water — is populair van Polen en Scandinavië tot Siberië en Kazachstan. Het geeft energie en het gevoel dat u uzelf hebt overwonnen, maar vraagt respect voor de kou. We vertellen hoe u veilig begint en goed opwarmt na het water.
IJszwemmen heet in Polen morsowanie, en ’s winters komen er hele clubs samen aan meren en op de stranden van de Oostzee. Vergelijkbare groepen bestaan ook in Kazachstan en Rusland — en in Nederland kent u het van de Nieuwjaarsduik. Mensen komen voor de frisheid en een goed humeur, en kleine onderzoeken beschrijven bij regelmatige ijszwemmers inderdaad een beter welbevinden, al zijn er nog weinig gegevens (PLOS One).
IJszwemmen: wat is het?
Het is een korte, bewuste onderdompeling of zwempartij in koud open water, meestal in de winter. Het draait er niet om het zo lang mogelijk vol te houden, maar om rustig even in het water te zijn en er veilig weer uit te komen.
Winterzwemmen beginnen: hoe pakt u het aan?
Begin met koele douches en zwemmen in de herfst, en ga in het seizoen naar een club met ervaren leden. De eerste onderdompeling is kort en ondiep.
- Ga langzaam het water in, duik of spring niet: zo is het risico op een koudeshock lager, adviseren de redders van de RNLI.
- De eerste seconden raakt uw ademhaling ontregeld — houd uw adem niet in, maar adem een paar keer rustig uit.
- Maak uw handen, nek en gezicht nat voordat u tot uw schouders onder gaat.
- Hoe lang in koud water? Voor een beginner is 1–2 minuten genoeg; de tijd bouwt u geleidelijk op.
- Ga nooit alleen het water in en nooit na alcohol.
Hoe wordt u weer warm na het ijszwemmen?
Droog u meteen af en trek warme laagjes aan met muts en handschoenen. Uw lichaamstemperatuur kan nog ongeveer 30 minuten blijven dalen; daarom raadt de RNLI aan in die tijd iets warms te drinken en niet achter het stuur te gaan zitten (RNLI).
IJszwemmen: voordelen en risico’s?
Kou geeft energie en kan uw humeur verbeteren, maar het is een zware belasting voor hart en bloedvaten. Plotseling onderdompelen veroorzaakt een koudeshock — een versnelde ademhaling en hartslag in de eerste minuut (RYA). Een milder alternatief om mee te beginnen is een wisseldouche, en warmte na kou wordt uitgebreid besproken in het artikel ‘Badhuis en sauna voor herstel’.
Voor een energieke ochtend na een winterduik kiezen veel mensen Energy Enhancer — volgens het bedrijf ondersteunt die gelijkmatige energie zonder cafeïne. En X39 ondersteunt volgens het bedrijf de natuurlijke aanmaak van het peptide GHK-Cu, energie en herstel. De patches dringen volgens het bedrijf niet door de huid.