Wiek biologiczny: dlaczego w wieku 45 lat jedni wyglądają na 35, a inni na 55
Wiek biologiczny to nie liczba w dowodzie, tylko stopień „zużycia” organizmu. Może o lata odstawać od wieku kalendarzowego – albo go wyprzedzać. Sprawdzamy, jak obliczyć wiek biologiczny, co przyspiesza starzenie i które nawyki naprawdę pomagają starzeć się wolniej.
Dwie osoby urodziły się w tym samym roku. Na zjeździe absolwentów jednej daje się 38 lat, drugiej – 55. Genetyka? Częściowo. Według genetyka Davida Sinclaira geny odpowiadają za maksymalnie połowę tego, jak szybko się starzejemy. Druga połowa to to, co robimy każdego dnia. I tu zaczyna się niewygodna prawda: większość „nadprogramowych” lat dokładamy sobie sami.
Czym jest wiek biologiczny?
Wiek biologiczny to ocena tego, jak bardzo zużyte są komórki, tkanki i narządy – w odróżnieniu od chronologicznego, czyli liczby przeżytych lat według Cleveland Clinic. Może być niższy lub wyższy od metrykalnego – a u rówieśników różnić się o lata.
Ocenia się go na dwa główne sposoby:
- za pomocą „zegarów epigenetycznych” – analizy chemicznych znaczników na DNA;
- na podstawie zestawu zwykłych parametrów – ciśnienia, cholesterolu, cukru we krwi, tętna, wzrostu i wagi – które specjalne wzory sprowadzają do jednej liczby.
Jak samodzielnie sprawdzić wiek biologiczny?
Dokładnie – nie da się. Testy kosztują setki dolarów, ich wiarygodność wciąż stoi pod znakiem zapytania i nie należą do standardowej praktyki medycznej (Cleveland Clinic). Jest jednak sposób uczciwszy i darmowy: przyjrzeć się nawykom, które według badań przyspieszają lub spowalniają starzenie.
Właśnie taki autotest przygotowaliśmy w PDF do tego artykułu: 24 stwierdzenia, liczenie punktów i trzy obszary, w których masz największą rezerwę.