40 жастан кейін әлсіздік: неге біреудің қуаты азаяды, ал біреудікі — жоқ

Түлектер кездесуі, 45 жас. Біреуі таңғы жүгірістен кейін келіп, концертке баруға жиналып отыр. Екіншісі тек диванды армандап, «жас өз дегенін істейді» дейді. Бір жылы туған, бірдей жұмыс істейді. Ыңғайсыз шындық: 40 жастан кейін әлсіздік — төлқұжаттағы күн емес, жылдар бойы байқаусыз жиналған бірнеше ағынның қосындысы. Ал сергек адамда олар жай ғана азырақ.

40-тан кейін неге қуат пен күш жоқ?

Қысқасы: бірнеше себеп уақыт жағынан сәйкес келеді. NHS тұрақты шаршаудың ең жиі себептерінің қатарында мыналарды атайды:

• ұйқының жетіспеуі немесе ұйықтап кетудің қиындығы;
• салауатсыз өмір салты — теңгерімсіз тамақтану және аз қозғалыс;
• стресс және өмірлік жүктемелер, олар 40-қа қарай әдетте көбейеді: жұмыс, балалар, егде ата-ана;
• гормондық өзгерістер, соның ішінде менопауза кезеңінде.

Бұл себептердің әрқайсысы жеке-жеке — шыдауға болады. Бірге олар дәл сол «күш жоқ, ал неге екені белгісіз» жағдайын береді. Созылмалы шаршаудың себептері туралы толығырақ — тұрақты шаршау мен ұйқышылдық туралы мақалада.

Бұлшықетпен не болады — және оның қуатқа қатысы қандай?

Бұл — басты жасырын ағын: 30-дан кейін бұлшықет азая бастайды, ал дене күнделікті істерге көбірек күш жұмсайды. Harvard Health деректері бойынша, 30 жастан кейін біз әр онжылдықта бұлшықет массасының 3–5%-ын жоғалтамыз, ал ерлердің көпшілігі өмір бойы бұлшықетінің шамамен 30%-ын жоғалтады.

Бұлшықет аз — баспалдақпен көтерілу, сөмкелер, аяқтағы ұзақ күн ауырырақ. Адам шаршағандықтан аз қозғала бастайды, ал аз қозғалғандықтан одан бетер шаршайды. «Жас» деп қабылдау оңай тұйық шеңбер.

Қуатыңыздың дәл қай жерден ағатынын осы мақалаға арналған PDF-ке жинаған өзін-өзі тексеру көрсетеді: бес аймақ бойынша 20 тұжырым — ұйқы, бұлшықет, тамақ, стресс, күн ырғағы — және төрт аптаға жоспар.