Zitten is het nieuwe roken? Een eerlijke blik op de cijfers en de mythes
‘Zitten is het nieuwe roken’, hoor je overal. Dat is overdreven — maar er zit een onaangename kern van waarheid in. We bekijken wat een zittend leven echt met je doet, hoeveel je per dag kunt zitten zonder schade en hoeveel beweging je nodig hebt om een kantoordag te compenseren.
De zin ‘zitten is het nieuwe roken’ ging rond op kantoren, congressen en in krantenkoppen. Het klinkt beangstigend: je rookt niet, je eet normaal, en je vijand blijkt je eigen bureaustoel te zijn. Laten we eerlijk zijn: een zittend leven is geen roken. Maar het is ook geen onschuldige gewoonte. De waarheid ligt in het midden — en die is gunstiger dan je denkt, want met een stoel kun je, anders dan met een sigaret, afspraken maken.
Te veel zitten: wat zijn de gevolgen?
Lang zitten hangt samen met meerdere risico’s tegelijk. De experts van Mayo Clinic noemen:
- overgewicht;
- een hogere bloeddruk, hoge bloedsuiker, te veel buikvet en een ongezond cholesterol — een combinatie die samen het metabool syndroom heet;
- een hoger risico op overlijden aan hartziekten en kanker.
De WHO voegt de schaal toe: 31% van de volwassenen wereldwijd — ongeveer 1,8 miljard mensen — beweegt minder dan aanbevolen, en mensen die onvoldoende actief zijn hebben een 20–30% hoger risico op overlijden dan mensen die voldoende actief zijn.
Zittend werk: is zitten het nieuwe roken of is het overdreven?
Eerder overdreven, met een kern van waarheid. Waar komt die vergelijking eigenlijk vandaan? In een analyse van 13 studies met meer dan een miljoen mensen was bij wie meer dan acht uur per dag zat zonder enige lichamelijke activiteit het risico op overlijden vergelijkbaar met dat bij obesitas en roken.
De sleutelwoorden hier zijn ‘zonder enige activiteit’. Uit dezelfde analyse bleek dat bij de meest actieve mensen de zittijd nauwelijks invloed had op het risico op overlijden. Bij roken werkt die truc niet: er is geen veilige dosis, en een rondje hardlopen heft het niet op.
Het goede nieuws: die dag kun je opnieuw inrichten zonder van beroep te wisselen. Precies zo’n plan hebben we uitgewerkt in de pdf bij dit artikel — microtrainingen van 2–5 minuten die in je werkrooster passen, en een tracker voor vier weken.