ไขมันดีในอาหาร: อะโวคาโด ถั่วเปลือกแข็ง ปลา

นักโภชนาการของเรา · · อัปเดตเมื่อ 29 กันยายน 2569

อะโวคาโด ถั่วเปลือกแข็ง และน้ำมันมะกอก — แหล่งไขมันดี

ไขมันดีในอาหารจำเป็นต่อร่างกายทั้งในการสร้างฮอร์โมน การดูดซึมวิตามิน และการทำงานของเซลล์ อาหารที่ขาดไขมันดีจึงไม่สมดุล มาดูกันว่าไขมันแบบไหนดี ต้องการเท่าไร ได้จากอาหารอะไร และควรจัดการกับไขมันอย่างไรเมื่อลดน้ำหนัก

ไขมันดีในอาหาร คือไขมันไม่อิ่มตัวจากน้ำมันมะกอก อะโวคาโด ถั่วเปลือกแข็ง เมล็ดพืช และปลาที่มีไขมันสูงเป็นหลัก ร่างกายต้องใช้ไขมันเหล่านี้ในการสร้างฮอร์โมน ดูดซึมวิตามิน และให้เซลล์ทำงาน การตัดไขมันดีทิ้งไปพร้อมกับไขมัน "ไม่ดี" จึงเป็นความผิดพลาด เกณฑ์คือให้ไขมันเป็น 20–35% ของแคลอรีต่อวัน โดยส่วนใหญ่เป็นไขมันไม่อิ่มตัว

เป็นเวลานานที่ไขมันถูกมองว่าเป็นศัตรูของหุ่นดี แต่ในความจริง ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ไขมันเอง แต่อยู่ที่ไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ที่มากเกินไป และไขมันไม่อิ่มตัวที่น้อยเกินไป

ข่าวดีคือ การได้ไขมันดีให้เพียงพอไม่ต้องใช้สูตรซับซ้อน แค่กินปลาสัปดาห์ละสองสามครั้ง เพิ่มถั่วเปลือกแข็งหรือเมล็ดพืชหนึ่งกำมือทุกวัน และใช้น้ำมันพืชปรุงอาหารแทนเนย

ไขมันดีสำคัญต่อร่างกายอย่างไร?

ไขมันไม่ใช่แค่แคลอรี แต่เป็นทั้งวัตถุดิบในการสร้างและตัวควบคุมการทำงาน หากขาดไขมัน ร่างกายก็ทำงานได้ไม่ปกติ

  • มีส่วนในการสร้างฮอร์โมน
  • ช่วยดูดซึมวิตามินที่ละลายในไขมัน ได้แก่ วิตามินเอ ดี อี และเค
  • เป็นส่วนประกอบของเยื่อหุ้มเซลล์
  • ช่วยให้รู้สึกอิ่มนาน

อาหารที่ไม่มีไขมันเลยจึงไม่ค่อยเป็นผลดี แม้เป้าหมายคือการลดน้ำหนักก็ตาม

ไขมันดีมีในอาหารอะไรบ้าง?

ไขมันที่ถือว่าดีคือไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยวและเชิงซ้อน โดยเฉพาะโอเมก้า 3

  • ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว: น้ำมันมะกอก น้ำมันคาโนลา อะโวคาโด อัลมอนด์ เฮเซลนัท
  • โอเมก้า 3: ปลาที่มีไขมันสูง (แซลมอน แมกเคอเรล ซาร์ดีน) เมล็ดแฟลกซ์ เมล็ดเจีย วอลนัท
  • โอเมก้า 6: น้ำมันพืช เมล็ดทานตะวัน ซึ่งก็สำคัญเช่นกัน แต่ในอาหารยุคปัจจุบันมักได้รับเพียงพออยู่แล้ว

อาหารหลายอย่างในกลุ่มนี้เป็นหัวใจของอาหารสไตล์เมดิเตอร์เรเนียน อ่านรายละเอียดได้ใน "อาหารเมดิเตอร์เรเนียน"

ควรกินไขมันวันละเท่าไร?

เกณฑ์ทั่วไปคือ ให้ไขมันเป็น 20–35% ของแคลอรีต่อวัน และไขมันอิ่มตัวควรอยู่ที่ราว 10%

ในทางปฏิบัติ หมายความว่าไม่ต้องกลัวอะโวคาโด ถั่วเปลือกแข็ง และปลา แต่ไม่ควรกินฟาสต์ฟู้ดมัน ๆ ไส้กรอก และซอสครีมบ่อยเกินไป ไม่จำเป็นต้องนับกรัม แค่ให้มีไขมันดีในเมนูทุกวันก็พอ

ทำไมร่างกายต้องการโอเมก้า 3?

กรดไขมันโอเมก้า 3 ถูกเชื่อมโยงกับการดูแลระบบหัวใจและหลอดเลือด และการทำงานของสมอง แหล่งหลักคือปลาที่มีไขมันสูง

ถ้าไม่ค่อยได้กินปลา ลองเพิ่มแหล่งจากพืช เช่น เมล็ดแฟลกซ์ วอลนัท เมล็ดเจีย อ่านรายละเอียดได้ใน "โอเมก้า 3: หาได้จากไหนถ้าไม่ชอบปลา" ส่วนอาหารเพื่อความคิดแจ่มใส อ่านได้ใน "โภชนาการเพื่อสมอง"

วิธีเพิ่มไขมันดีในมื้อเช้า

วิธีที่ง่ายที่สุดคือเพิ่มไขมันดีทีละน้อยในเมนูที่กินเป็นประจำ

  • ถั่วเปลือกแข็งหนึ่งกำมือหรือเมล็ดพืชหนึ่งช้อนในข้าวโอ๊ต
  • ขนมปังปิ้งกับอะโวคาโดและไข่
  • โยเกิร์ตกับเมล็ดเจียหรือเมล็ดแฟลกซ์
  • ไข่เจียวผักด้วยน้ำมันมะกอก

มื้อเช้าแบบนี้ทำให้อิ่มนานขึ้น ไอเดียเพิ่มเติมอ่านได้ใน "อาหารเช้าเพื่อพลังงาน"

ลดน้ำหนักอยู่ กินไขมันดีได้ไหม?

ได้ ในปริมาณที่พอเหมาะ ไขมันดีทำให้อิ่มและช่วยไม่ให้กินมากเกินไปในภายหลัง ส่วนการงดไขมันไปเลยทำให้ร่างกายขาดสารที่จำเป็น

ในช่วงลดน้ำหนัก สมดุลแคลอรีรวมสำคัญกว่า คือคงปลา ถั่วเปลือกแข็ง และน้ำมันมะกอกไว้ แต่ลดของทอด ขนมอบ และเนื้อสัตว์แปรรูป

ทั้งนี้ ควรปรับปริมาณไขมันดีให้เหมาะกับเป้าหมาย เพราะถั่วเปลือกแข็งและน้ำมันเพิ่มแคลอรีได้โดยไม่รู้ตัว เทคนิคง่าย ๆ คือตวงน้ำมันด้วยช้อนแทนการกะด้วยสายตา และแบ่งถั่วไว้ในกระปุกเล็กพอดีหนึ่งมื้อ

ไขมันเกี่ยวข้องกับการปกป้องด้วยสารต้านอนุมูลอิสระอย่างไร?

ไขมันไม่อิ่มตัวเกิดการออกซิเดชันได้ง่าย ร่างกายจึงต้องการสารต้านอนุมูลอิสระที่ดี ซึ่งได้จากผัก ผลไม้ เบอร์รี และผักใบเขียว

บางคนเสริมกิจวัตรของตัวเองด้วย แผ่นแปะ Y-Age Glutathione ตามข้อมูลของบริษัท แผ่นแปะนี้ช่วยสนับสนุนความรู้สึกสบายโดยรวม ช่วยให้ผ่อนคลาย และช่วยให้ผิวดูดีขึ้น

การงดไขมันไปเลยไม่ใช่ความคิดที่ดีไม่ว่าเป้าหมายจะเป็นอะไร สิ่งสำคัญกว่ามากคือปรับสมดุลให้เอียงไปทางแหล่งไขมันไม่อิ่มตัว และไม่ต้องกลัวไขมันดีเพียงเพราะให้พลังงานสูง

ถาม-ตอบ

ทำไมต้องกินไขมันดี?
ไขมันจำเป็นต่อการสร้างฮอร์โมน การดูดซึมวิตามินเอ ดี อี และเค และการสร้างเยื่อหุ้มเซลล์ ไขมันไม่อิ่มตัวจากปลา ถั่วเปลือกแข็ง และน้ำมันพืช คือวิธีที่ดีที่สุดในการตอบโจทย์นี้
ลดน้ำหนักอยู่ กินไขมันดีได้ไหม?
ได้ ในปริมาณที่พอเหมาะ ไขมันดีช่วยให้อิ่มนานและร่างกายต้องการ จึงไม่ควรตัดออกทั้งหมด ในช่วงลดน้ำหนัก สิ่งสำคัญกว่าคือดูแคลอรีรวมและไม่กินฟาสต์ฟู้ดมัน ๆ บ่อยเกินไป
ควรกินไขมันวันละเท่าไร?
คำแนะนำทั่วไปคือ ให้ไขมันเป็น 20–35% ของแคลอรีต่อวัน โดยเน้นไขมันไม่อิ่มตัว ตัวเลขเป็นกรัมที่แน่นอนขึ้นกับแคลอรีรวมของอาหารแต่ละคน
ไขมันดีมีอะไรบ้าง?
ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว (น้ำมันมะกอก อะโวคาโด ถั่วเปลือกแข็ง) และไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน รวมถึงโอเมก้า 3 (ปลาที่มีไขมันสูง เมล็ดแฟลกซ์ วอลนัท) ควรเลือกไขมันเหล่านี้มากกว่าไขมันอิ่มตัว
ต้องตัดไขมันอิ่มตัวออกทั้งหมดไหม?
ไม่ต้อง แต่ควรจำกัดไว้ที่ราว 10% ของแคลอรี และเลือกแหล่งไขมันไม่อิ่มตัวแทน การงดไขมันทุกชนิดไปเลยต่างหากที่ไม่ดีต่อร่างกาย

อ่านเพิ่มเติม