Табиғатта серуендеу: стресс пен ұйқыға қандай пайдасы бар

Табиғатта серуендеу стресс деңгейін төмендетеді, ұйқыны баптауға көмектеседі және көңіл-күйді жақсартады. Жасыл желек арасындағы 20–30 минуттың өзі айтарлықтай тыныштандырады, ал тұрақты әсер үшін аптасына бірнеше рет осылай серуендеу жеткілікті — орман да, әдеттегі қала саябағы да сай келеді.

Қала өмірі мақсатсыз серуендеуге сирек уақыт қалдырады: бәрі асығыс — жұмысқа, дүкенге, баланың қолынан ұстап. Бірақ жасыл желек арасындағы уақыт сән-салтанат емес, өзіңізге қамқорлық жасаудың қарапайым құралы екенін көрсететін зерттеулер көбейіп келеді (Harvard Health).

Табиғатта серуендеу: пайдасы неде?

Басты пайдасы — стрессті азайту. Саябақта немесе орманда 20–30 минуттан кейін-ақ көп адамда негізгі стресс гормоны кортизолдың деңгейі төмендейді (Frontiers in Psychology).

• пульс баяулап, дене босаңсиды;
• бас айқындалып, жұмыс ойларынан назарды ауыстыру оңайырақ болады;
• көңіл-күй жақсарады (NHS);
• «жаттығу» сезімінсіз жұмсақ дене белсенділігі қосылады.

Мұндай пайданың дайындықты да, жабдықты да қажет етпейтіні маңызды: ыңғайлы аяқ киім мен аздап уақыт жеткілікті. Сондықтан серуендеу кез келген жастағы және белсенділік деңгейіндегі адамдарға сай келеді.

Табиғат ұйқыға қалай әсер етеді?

Далада күндізгі жарық пен қозғалыс ішкі сағаттың біркелкі жұмыс істеуіне көмектеседі, сондықтан кешке ұйықтап кету оңайырақ.

• Күндізгі табиғи жарық ағзаға қашан сергек болу, ал қашан ұйқыға дайындалу керегін білдіреді.
• Серуен кезіндегі қалыпты жүктеме тереңірек ұйқыға ықпал етеді.
• Экрансыз және хабарландыруларсыз уақыт кешке қарай жалпы мазасыздық деңгейін азайтады.

Жарықтың рөлі туралы толығырақ — «Таңғы жарық» және «Ұйқы — қалпына келудің басты құралы» мақалаларында.

Табиғатта қанша уақыт өткізу керек?

Қала сыртына бүкіл күнге шығу міндетті емес. Әсерді қысқа, бірақ тұрақты серуендер-ақ береді — аптасына бірнеше рет 20–30 минуттан.

Қала саябағы, үй жанындағы аллея немесе жағалау, егер онда жасыл желек болып, салыстырмалы түрде тыныш болса, орманнан кем әсер етпейді.

Табиғатқа ұзаққа сирек шықсаңыз, демалыс күндері кем дегенде бір ұзақ серуен және жұмыс күндері бірнеше қысқа серуен болсын. Ұзақтықтан гөрі тұрақтылық маңызды.

Табиғатта жаяу серуендеу: оны әдеттегі күнге қалай енгізуге болады?

Серуенді күн сайын онсыз да жасайтын ісіңізге байлау ең оңай.

• Жұмысқа немесе жұмыстан қайтар жолдың бір бөлігін саябақ арқылы жаяу жүріңіз.
• Түскі үзілісте телефонмен өткізетін уақыттың орнына қысқа серуен жасаңыз.
• Демалыс күндері отбасыңызбен нақты мақсатсыз серуендеңіз.
• Итіңіз болса, серуендетудің бірін ұзағырақ әрі жасылырақ етіңіз.

Жаяу жүрудің неге ең бағаланбаған жүктемелердің бірі екенін «Жаяу жүру: ең бағаланбаған жүктеме» мақаласынан, ал серуендетудің иесіне пайдасы туралы «Итпен серуендеу» мақаласынан оқыңыз.

Жылдың суық мезгілінде серуендеу: далаға шығу керек пе?

Иә: күзде және қыста күн жарығы әсіресе аз, ал серуен көңіл-күй мен ұйқы режимін қолдауға көмектеседі.

• Қызып кетпеу және тоңбау үшін қабаттап киініңіз.
• Табаны тайғанамайтын аяқ киім таңдаңыз.
• Жарық кезде, түске жақын серуендеңіз.

Қараңғы айларда неге күш азаятынын «Маусымдық көңіл-күй төмендеуі» мақаласында түсіндіреміз.

Серуен кезінде кенеден қалай сақтануға болады?

Жылы маусымда орманда және биік шөпте кенені есте ұстаған жөн. Қарапайым шаралар қатерді едәуір азайтады.

• ашық түсті жабық киім, шалбар шұлыққа салынған;
• соқпақтың ортасымен жүріп, биік шөптен аулақ болыңыз;
• кенеге қарсы репелленттер қолданыңыз;
• серуеннен кейін өзіңізді, балаларды және үй жануарларын қарап шығыңыз.

Табиғаттағы күнді сабырлы ұйқымен қалай аяқтауға болады?

Жақсы кештің негізі — тұрақты қозғалыс, күн жарығы және экрансыз уақыт. Қарбалас күннен кейін босаңсу оңайырақ болуы үшін көп адам Silent Nights патчын қолданады — бұл LifeWave-тің кешкі патчы, компания деректері бойынша ол ұйқы алдында босаңсуға көмектеседі.